صفحه اصلی آخرین مطالب پادکست‌ها چندرسانه‌ای دانلود جستجو EN
مقاله‌ها

مقدمه‌ای بر ادبیات فارسی از همواروتیسیسم تا حضور دگرباشان

۲۸ فروردین ۹۶

ادبیات فارسی از همواروتیسیسم تا حضور دگرباشان

خلاصه و ترجمه از مقاله انگلیسی از بیژن صباغ متن پیش رو خلاصه مقاله‌ای است که پیش از این، از همین نویسنده به زبان انگلیسی و با حمایت سازمان اقدام آشکار جهانی منتشر شده است. در این مقاله، نویسنده نشان می‌دهد که هر چند در اشعار کلاسیک فارسی رابطه نابرابر بین مرد بالغ و پسر نابالغ غلبه داشته‌ است، اما گاهی به عشق بین دو مرد بالغ و با جایگاه اجتماعی برابر هم پرداخته شده است. غلبه «بچه‌بازی» در ادبیات کلاسیک و عدم درک تفاوت آن با رابطه همجنس‌خواهانه مدرن، باعث واکنش‌های همجنسگراستیزانه بین نویسندگان ملی‌گرای دوره پهلوی شد. در دو دهه اخیر به تدریج رابطه عاشقانه و برابر با هم‌جنس وارد ادبیات داستانی مدرن فارسی شده است.

 

آناهیتا حسینی- منابع موجود در مورد روابط بین همجنس در ایران باستان محدود است. هرچند برخلاف موضع‌گیری متاثر از ملی‌گرایی یا ناسیونالیسمِ دیگری‌هراس ایرانی که در بین منتقدان ادبی هم شایع است، این کمبود منابع دلیل بر عدم وجود روابط بین همجنس در ایران پیشا-اسلام نیست؛ بلکه از بین رفتن گسترده‌ منابع و متون بعد از فتح ایران به دست مسلمانان، تغییرات زبانی و سپس ترجمه‌ گزینشی از متون باقی مانده می‌تواند از دلایل کمبود منابع باشند. از دیگر سو، سختگیری آیین زرتشتی نسبت به رابطه با همجنس، در عین اینکه وجود این روابط در آن دوران را تأیید می‌کند، می‌تواند دلیل عدم انعکاس این روابط در ادبیات و متون پیشا-اسلام باشد. با تمام این‌ها می‌توان رد پای برخی از اعتقادات آن دوران را در ادوار بعد که روابط با همجنس به صورت گسترده‌ای مستند شده‌اند، به وضوح مشاهده کرد، برای مثال سختگیری کمتر نسبت به رابطه‌ یک مرد بالغ با یک پسر نوجوان یا بچه‌سال به نسبت رابطه دوطرفه‌ دو مرد بزرگسال با یکدیگر. در دوران پسا-اسلام اولین آثار اشاره به رابطه با همجنس در واقع به شاهنامه‌ فردوسی و به توصیف او از «دقیقی»، شاعر حماسه‌سرای زرتشتی باز‌می‌گردد و مربوط به اندکی قبل از شروع حکومت غزنویان در شرق ایران است. با این همه تعدادی از محققان شناخته شده - مهمترین آنها سیروس شمیسا مولف کتاب توقیف شده‌ «شاهدبازی در ادبیات فارسی»- معتقدند که رابطه با همجنس/همجنسگرایی/شاهدبازی متاثر از نفوذ ترک‌ها و به اصطلاح «بیگانگان» در ایران دانسته‌اند.[۱] با این وجود آغاز قطعی ادبیات هُمواِروتیک (Homoerotic ) در ایران به شاعران درباری عصر غزنوی بازمی‌گردد و تا دوران انقلاب مشروطه ادامه دارد. ادبیات فارسی در هزاره دوم میلادی (چه به صورت نثر و چه نظم) منعکس‌کننده هُمواِروتیسیم (Homoerotism) و روابط بین همجنسان مذکررایج در آن دوران است. باید توجه داشت که اصولاً روابط بین دو همجنس که در ادبیات آن دوره منعکس است، معادل همجنسگرایی امروزی نیست و در بیشتر موارد، رابطه‌ای است که طرفین از نظر سنی، جایگاه اجتماعی و اقتصادی در موقعیتی نابرابر هستند. در بیشتر موارد نوع رابطه پِدِراستیک (pederastic ) یعنی رابطه‌ای اروتیک بین مردی بالغ و پسری نوجوان یا در حال بلوغ است، مانند روابطی که در سایر جوامع پیشامدرن برای مثال یونان باستان رایج بوده و مستند شده‌اند. معشوق مذکر ادب پارسی در بیشتر موارد پسری نابالغ یا در عنفوان سن بلوغ است و نقش به اصطلاح «مفعول» را در رابطه ایفا می‌کند. اشعار غنایی پدراستیک و همواروتیک فارسی هم همواره از منظر مرد بالغ و به اصطلاح «فاعل» رابطه در وصف معشوق نابالغ و نوخط نگاشته شده‌اند. اما با وجود غالب بودن رابطه‌ پدراستیک و به طبع انعکاس بیشتر آن در ادبیات فارسی، می‌توان مواردی را هم یافت که که از این قاعده «عشق پدارستیک مرد بالغ به پسر نوجوان یا نابالغ» عدول می‌کنند. برخی از این نمونه‌ها خصوصیات همواروتیک عرفانی دارند مانند برخی اشعار مولوی که نوع رابطه خاص او و شمس در آن نمایان است و برخی دیگر که خصائصی مشابه با منظومه‌های عاشقانه ادبیات فارسی دارند، می توان نمونه‌های اولیه ادبیات رومانتیک همجنس‌خواهانه به شمار آورد. برای مثال منظومه عاشقانه «ناظر و منظور» وحشی بافقی که بر خلاف اشعار همواروتیک هم عصر و پیشینیان بر پایه نابرابری در رابطه بنا نهاده نشده، روایتگر عشق دو پسر هم سن و سال از دوران نوجوانی تا بعد بلوغ است و موانعی که برای رسیدن به هم پشت سر می گذارند. همچنین برخی از اشعار شاعران سبک خراسانی که از نمونه‌های اولیه اشعار همواروتیک فارسی هستند، راوی عشق شاعر به سربازان و لشگریان است و از این منظر از قاعده عدول می کنند. وقتی از هُمواِروتیکا در ادبیات کلاسیک فارسی حرف ‌می‌زنیم باید توجه داشته باشیم که با توجه به موقعیت اجتماعی و محدودیت‌هایی که زنان همواره در جامعه ایرانی با آن روبرو بوده اند، جای روایت‌های همواروتیک زنانه، همچون بسیاری دیگر از مسائل مربوط به زنان در ادبیات کلاسیک فارسی خالی است. البته این به این معنی نیست که هیچ نوعی از رابطه همجنس‌خواهانه بین زنان در ایران پیشامدرن وجود نداشته، اما این موارد در ادبیات و توسط خود زنان منعکس نشده‌اند. از معدود نمونه‌های در دسترس در این زمینه، که آن هم چندان قدیمی نیست و به اوایل قرن بیستم تعلق دارد، اشاراتی است که در خاطرات تاج‌السلطنه دختر ناصرالدین شاه قاجار منعکس است. در دوران منتهی به انقلاب مشروطه، اندیشه ایرانیان در زمینه‌های مختلف دچار دگرگونی‌های بنیادین شد و مخصوصاً قشر روشنفکری که به تازگی رشد کرده بود، در تلاش بود تا ساختارهای سنتی و جاافتاده را در زمینه‌های مختلف دگرگون کند. یکی از مسائلی که در این دوره مورد اعتراض واقع شد، نوع غالب رابطه با همجنس یعنی رابطه پدِراستیک مردان با پسران نوبالغ و زیردستان و نوکران بود که مخصوصاً در بین اشراف بسیار شایع و معمول بود. این اعتراضات در ابتدا نه از روی همجنس‌گراهراسی یا هموفوبیا، بلکه هم‌راستا با روحیه‌ عدالت‌طلبانه‌ دوران مشروطه که دیگر این نوع روابط عمیقاً نابرابر را برنمی‌تافت شکل گرفت اما در عین حال از تعصبات مرسوم جوامع مردسالار نسبت به روابط و کنش‌های "غیر متعارف" عاطفی/جنسی عاری نبود و به مرور زمان و با از بین رفتن عمومیت روابط مرسوم پدراستیک با هموفوبیا جایگزین شد. در این دوران اشعار ایرج میرزا روند این گذار ادبیات فارسی از ستایش روابط همواروتیکِ پدراستیک به عشق دگرجنسگرایانه را به خوبی مستند کرده‌اند. دوران پهلوی: تمرکز تحقیق از اینجا به بعد بر ادبیات داستانی فارسی است. در این دوران دیگر خبری از ادبیات همواروتیک و پدارستیک نیست، اما در عین حال از پیدایش ادبیات مدرن همجنس‌گرایانه هم خبری نیست. تأثیر جریان مسلط ناسیونالیسم ایرانی با چهره‌های شاخصی چون تقی‌زاده و کسروی را در گسترش این هموفوبیا نمی توان دست کم گرفت. مخصوصاً از این جهت که روابط نابرابر پدراستیک رایج در ایران و منعکس در ادبیات فارسی را با همجنس‌گرایی مدرن یکی می‌گیرد و آن را نمادی از فساد و انحطاط جامعه ایرانی برمی‌شمارد و به شدت در مقابلش موضع‌گیری می‌کند. فضای ضد همجنس‌گرایانه در جامعه ایرانی در این سال‌ها به قدری شدید است که حتی جسورترین نویسندگان، مثل صادق هدایت، که احتمالاتی در مورد همجنس‌گرا بودن او مطرح شده است، علی‌ رغم علاقه‌‌ و تسلطش به متون ادبی  همجنس‌گرایانه‌ غربی و با وجود اینکه در نوشتن راجع به سایر مسائلی که هرکدام به نوبه‎‌ خود در جامعه‌ ایرانی تابو محسوب می‌شدند بی‌پروا بود، توان مبارزه با این جو هموفوبیک را در خود نمی‌دید و اشارات همجنس‌گرایانه در داستان‌هایش بسیار پوشیده و مستتر است[۳ ]. این هوموفوبیا از جمله بین روشنفکرانی که توان تمیز دادن بین همجنس‌گرایی با روابط بین همجنس سنتی مثل «شاهدبازی» یا حتی «بچه بازی» را نداشتند، رایج بود. در سال های بعد کماکان هرجا در ادبیات فارسی اشاره به رابطه بین دو همجنس است، صحبت از رابطه‌ای از هر جهت نابرابر است برای مثال در داستان مدیر مدرسه جلال آل احمد همان برداشت سنتی از رابطه بین دو همجنس بازتولید می‌شود. در سال‌های میانی و پایانی دوران پهلوی که طیف چپ بر فضای ادبی و روشنفکری ایران مسلط است هم کماکان دید منفی نسبت به روابط  همجنس‌گرایانه وجود دارد. در این زمان علاوه بر ادامه پیدا کردن اشتباه رایج یکی پنداشتن همجنس‌گرایی با پِدِراستی (Pederasty) یا بچه‌بازی بسیاری از نویسندگان و شاعران این دوران همجنس‌گرایی را انحرافی غربی برمی‌شمارند. ارتباطات قشر مرفه جامعه نوین همجنس‌گرایان ایرانی با دربار پهلوی در این گرایش بدبینانه نسبت به همجنس‌گرایی در فضای روشنفکرانه ایرانی بی‌تاثیر نبوده است و باعث شده روشنفکران و نویسندگان در فضای مبارزه با دیکتاتوری رژیم گذشته همجنس‌گرایی را حتی اگر نه انحراف بلکه مسئله‌ای طبقاتی و در رده‌ «تفریح و ماجراجویی» طبقات مرفه جامعه بپندارند و امکان تغییر دیدگاه‌ها و تعامل در این زمینه کمتر شود. ایران بعد از انقلاب بعد از انقلاب سال پنجاه و هفت، شرایط زندگی برای جامعه‌ دگرباش ایران سخت‌تر شد و جرم انگاری روابط  همجنس‌گرایانه باعث شد رشد این جامعه‌ نوپا هنوز به درستی آغاز نشده متوقف شود. اما از دیگر سو با وجود یورش حکومت ایران به روابط مدرن  همجنس‌گرایانه، ترویج روابط اجتماعی با هم‌جنس هُموسوشیالیتی (Homosociality ) سنتی برگرفته از آموزه‌های سنتی اسلامی از سر گرفته شد و با شروع جنگ بین ایران و عراق در فضاهایی که سنتاً تک‌جنسیتی هستند، پادگان‌ها، جبهه و... لاجرم تشدید شد. فضای ادبیات جنگ ایران علاوه بر روابط اجتماعی با هم‌جنس یا هموسوشیال بودن، که جزء طبیعت این ادبیات است، گرایش‌هایی از کشش عاطفی و جنسی به هم‌جنس یا هُمواروتیسیم مذهبی در خود دارد، که علاوه بر ادبیات در سایر تبلیغات مربوط به جنگ هم مشهود است. این نوع ادبیات همواروتیک نظامی مردانه مختص به ادبیات جنگ ایران نیست، بلکه نمونه‌هایش در ادبیات جنگ به سایر زبان‌ها هم مرسوم است، از جمله در ادبیات جنگ جهانی اول و... از دیگر سو، فضاهای هموسوشیال زنانه هم به ادبیات راه پیدا می‌کند که نمونه‌اش در کتاب "زنان بدون مردان" پارسی پور مشهود است. در دهه‌‌ هشتاد میلادی، حکومت ایران بسیاری از مخالفان خود را زندانی کرد. تعدادی از زندانیان سیاسی که از اعدام‌های اوایل دهه‌ی شصت و قتل عام‌ زندانیان سیاسی سال شصت و هفت جان به در بردند، در سال‌های بعد و در خارج از ایران خاطرات خود را به صورت کتاب منتشر کردند. با توجه به فضای تک جنسیتی زندان و اینکه روابط با همجنس معمولاً قسمتی از ادبیات زندان سایر کشورها را تشکیل می‌دهد، انتظار یافتن اشاراتی به این روابط در ادبیات زندان فارسی انتظاری دور از ذهن نیست اما در نهایت متوجه غیبت انعکاس این روابط در خاطرات زندان مربوط به دهه شصت شمسی/ هشتاد میلادی می‌شویم. غیبتی که در ابتدا شاید به نظر بیاید به دلیل خود سانسوری و معذوریت نویسندگان این خاطرات رخ داده باشد، اما با بررسی موردی و عمیق‌تر می‌توان این احتمال را که به دلیل فضای فکری و سیاسی خاص مبارزان سیاسی دهه‌ شصت احتمال اینکه روابط  همجنس‌گرایانه یا بین همجنس در زندان‎های سیاسی ایران شایع نبوده‌است، بیشتر باشد.   دهه‌ نود میلادی، فضای تبعید و پیدایش ادبیات ال‌جی‌بی‌تی مدرن تبعید و مهاجرت ناخواسته روشنفکران و فعالین سیاسی ایرانی که بعد از انقلاب و در دهه‎ هشتاد میلادی آغاز شد و با شدت گرفتن سرکوب مخالفین سرعت بیشتری پیدا کرد. این مهاجرت، علی‌رغم تأثیرهای منفی که در رشد فضای باز سیاسی و سپهر عمومی ایران گذاشت، فرصتی بوجود آورد تا در محیطی جدید و به دور از هیاهو امکان درک جدید و تغییر نگرش‌ نسبت به همجنس‌گرایی و دگرباشان ایجاد شود. از طرفی فعالان سیاسی و روشنفکرانی که از ایران خارج شده بودند و دارای گرایشات  همجنس‌گرایانه بودند یا به هر صورتی دغدغه‌های جامعه‌ی دگرباش را دغدغه‌ خود می‌دانستند، توانستند برای اولین بار در این زمینه فعالیت کنند. در چنین فضایی اولین نمونه‌های حضور شخصیت‌ها یا کاراکترهای دگرباش در مفهوم مدرن آن در ادبیات فارسی نیز ثبت شد. در دهه‌ نود میلادی، اولین نشریه‌ ال‌جی‌بی‌تی فارسی زبان به اسم«هومان» در سوئد منتشر شد که از جمله به ترجمه‌ متون ادبی ال‌جی‌بی‌تی و انتشار اشعاری از شاعران ایرانی دست زد. اما اولین نمونه مشخص شخصیت داستانی ال‌جی‌بی‌تی را در فضای ادبیات داستانی را می‌توان در رمان کوتاه "تابستان تلخ"(۱۹۹۶) اثر رضا علامه زاده یافت؛ که در آن همجنس‌گرایی در تقابل با مدل‌های سنتی رابطه با همجنس قرار می‌گیرد و سرنوشت تراژیکی را برای شخصیت نوجوان و همجنس‌گرای داستان رقم می زند. اما علی رغم تلاش‌های اولیه و پراکنده سال‌های دهه‌ نود با گسترش استفاده از اینترنت در دهه‌ اول هزاره‌ سوم میلادی بود که ادبیات ال‌جی‌بی‌تی ایران توانست کم کم جای خود را باز کند، انتشار نشریات مجازی ال‌جی‌بی‌تی (بیشتر توسط فعالان حقوق دگرباشان در خارج از ایران انتشار پیدا می‌کرد) و از سوی دیگر وبلاگ‌های جامعه‌ دگرباش ایران (که بسیاری از آنها در داخل ایران نوشته می‌شدند) باعث شد تا فضایی که برای رشد ادبیات ال‌جی‌بی‌تی به‌وجود آمده بود، گسترش و دوام پیدا کند. علاوه بر وبلاگ‌نویسانی که در این سال‌ها شعر و داستان‌های تجربی خود را با حلقه‌ مرتبط با خود به اشتراک می‌گذاشتند، در این برهه تلاش آگاهانه‌ای از طرف فعالان دگرباش ایرانی انجام شد تا ادبیات ال‌جی‌بی‌تی را ارتقا بخشند و افراد این جامعه را به آفرینش ادبی و یا چاپ آثار خود ترغیب کنند. در این راستا می‌توان به ویژه نامه داستان کوتاه مجله «ماها» در سال ۲۰۰۵ اشاره کرد، که داستان‌های ارسالی به آن دغدغه‌های مختلف مربوط به دگرباشان ایرانی را به خوبی منعکس می‌کنند. علاوه براین برگزاری نمایشگاه مجازی کتابخانه‌ ۸۸، که همزمان با نمایشگاه کتاب تهران برگزار شد، علاوه بر چاپ رمان و مجموعه شعر و ترجمه در حوزه‌ ادبیات و مسائل مربوط به جامعه‌ دگرباش، درنهایت به ایجاد انتشارات تخصصی «گیلگمیشان» منجر شد. این انتشارات تا امروز حدود پنجاه کتاب شامل تعداد قابل توجهی مجموعه شعر وهمچنین چند جلد رمان و مجموعه داستان کوتاه، منتشر کرده است. در متن انگلیسی، تعدادی از این داستان‌ها و رمان‌ها بررسی شده و فرازهایی از آنها ترجمه شده است که از بین آنها می‌توان به سه رمان شاخص در حوزه‌ ادبیات دگرباش که (که شخصیت اصلی آنها همجنس‌گراست) به صورت تقریباً همزمان و در سال ۲۰۱۰ منتشر شدند اشاره کرد. این رمان‌ها علی‌رغم اشتراک در این موضوع که شخصیت اصلی هر سه همجنس‌گراست از منظر ادبی با هم تفاوت های بسیاری دارند: داستان پرماجرا و جذاب «پیرهن پرنیان»، اثر جانان میرزاده، «من سبز می‌شوم میوه می‌دهم انجیر»، رمان مینیمال و سوررئالیستی پیام فیلی و رمان اجتماعی «پسران عشق» قاضی ربیحاوی. اما حضور کاراکترهای دگرباش در ادبیات فارسی به کتاب‌های منتشر شده در خارج از ایران محدود نیست، و کارکترهای دگرباش گه‌گدار در رمان‌ها و داستان‌های چاپ شده در داخل ایران هم حضور داشته‌اند. البته با توجه به سانسور شدید هر اثری که برخوردی همدلانه با مسئله‌ دگرباشان داشته جای تعجب نیست که انعکاس جامعه‌ دگرباش در آثار ادبی چاپ شده در داخل ایران معمولاً همراه با تعصبات سنتی است. البته در این بین استثنائاتی هم وجود دارند که احتمالا به دلیل واضح نبودن اشاره به رابطه  همجنس‌گرایانه از سد سانسور گذشته‌اند. برای مثال صحنه‌ای که از رابطه‌ عاشقانه‌ دو سرباز که در رمان ضد جنگ «عقرب روی پله‌های راه آهن اندیمشک یا از این قطار خون می‌چکد قربان» (۲۰۰۶)، مرتضی آبکنار تصویر شده است. تا کنون بیشتر داستان‌ها و رمان‌های حوزه‌ ادبیات دگرباش ایرانی به تصویر زندگی و دغدغه‌ها و مشکلات همجنس‌گرایان مرد پرداخته‌اند و شخصیت‌های لزبین، دوجنس‌گرا و ترنسجندر و... کمتر تصویر شده‌اند؛ هرچند به نظر می‌رسد این الگو حداقل در مورد همجنس‌گرایان زن در حال تغییر است. در عین حال نباید از نظر دور داشت که بیشترین تبلور ادبیات همجنس‌گرای زنانه در این مدت در حوزه‌ شعر بوده که به نوبه‌ خود جای بررسی و تحقیق بیشتر دارد. در نهایت می‌توان نتیجه گرفت با توجه به اینکه ادبیات مدرن دگرباش فارسی هنوز در ابتدای راه خود قرار دارد اما در همین مدت کوتاه آثار جذاب و نوآورانه‌ای را به ادبیات فارسی اضافه کرده است. در این میان مهمترین خطری که این ادبیات تازه نضج گرفته را تهدید می‌کند عدم ارتباط این جریان ادبی با جریان‌های ادبی روز و ایزوله شدن و حاشیه‎‌ای شدن آن است.   [۱] روی دیگر این سکه تفکری‌ست در بین ناسیونالیست‌های جهان عرب شایع است و دارای سابقه تاریخی طولانی ست و نفوذ فرهنگ ایرانی را "مقصر" ترویج روابط با همجنس بین اعراب معرفی می‌کند.   [۲] احتمالا گرایشات ناسیونالیستی هدایت در اینکه نتواند بی‌پرده از عقایدش در مورد همجنسگرایی و یا تمایلات خودش سخن بگوید بی‌تاثیر نبوده است.  

کلیدواژه‌ها: #فارسی#پژوهشگران و کنشگران#دوجنسگرایی و دوجنسگراها#مقاله‌ها

این مطلب را به اشتراک بگذارید

مشاهده بخش نظرات و نوشتن نظر

نمایش

نظرت رو بنویس

کلیه نظرات پس از بررسی و تایید مدیر وب‌سایت، به‌صورت عمومی منتشر می‌شوند

سایر مطالب

بیشتر
نمودارهایی از حقایق زندگی دوجنسگرایاننمودارهایی از حقایق زندگی دوجنسگرایاندرباره مادرباره مایکی از ما - قسمت دوازدهم: خط‌های موازییکی از ما - قسمت دوازدهم: خط‌های موازیپیام سازمان جهانی ایلگا به مناسبت روز آشکارسازیپیام سازمان جهانی ایلگا به مناسبت روز آشکارسازیهویت، رفتار و بهداشت مردان دوجنسگراهویت، رفتار و بهداشت مردان دوجنسگرادگرجنسگراهنجاری و دگرجنسگرامحوریدگرجنسگراهنجاری و دگرجنسگرامحوریخبرنامه رنگین‌کمانی ۱ تا ۷ مهرماه ۱۳۹۶خبرنامه رنگین‌کمانی ۱ تا ۷ مهرماه ۱۳۹۶آشکارسازی در فضای مجازیآشکارسازی در فضای مجازیبیایید به ستیز با دگرباشان و رنگین‌کمانی‌ها بخندیمبیایید به ستیز با دگرباشان و رنگین‌کمانی‌ها بخندیممحو دوجنسگرایی در «آبی گرم‌ترین رنگ است»محو دوجنسگرایی در «آبی گرم‌ترین رنگ است»حرف‌هایی که شاید ندانید ترنس‌هراسانه هستندحرف‌هایی که شاید ندانید ترنس‌هراسانه هستندما تنها نیستیم - آلفرد کنزیما تنها نیستیم - آلفرد کنزیانتشار اولین گزارش رسمی گزارشگر ویژه سازمان ملل در زمینه تبعیض و خشونت براساس گرایش جنسی و هویت جنسیتیانتشار اولین گزارش رسمی گزارشگر ویژه سازمان ملل در زمینه تبعیض و خشونت براساس گرایش جنسی و هویت جنسیتیاقلیت‌های جنسی و جنسیتی در ایران، خاورمیانه و جهاناقلیت‌های جنسی و جنسیتی در ایران، خاورمیانه و جهانشخصیت‌های دوجنسگرا در برنامه‌های تلویزیونی سال گذشتهشخصیت‌های دوجنسگرا در برنامه‌های تلویزیونی سال گذشتهناآگاهی مقامات قضایی درباره وضعیت پناهجویان دوجنس‌گرا، آنها را به ورطه مرگ می‌کشاندناآگاهی مقامات قضایی درباره وضعیت پناهجویان دوجنس‌گرا، آنها را به ورطه مرگ می‌کشاندساقی قهرمان: خودم را دو جنس‌گرا می‌دانمساقی قهرمان: خودم را دو جنس‌گرا می‌دانمما تنها نیستیم: مالکوم ایکسما تنها نیستیم: مالکوم ایکسدوجنسگرا یک‌ساله شد. ۸ مارس، روز برابری‌خواهی جنسیتیدوجنسگرا یک‌ساله شد. ۸ مارس، روز برابری‌خواهی جنسیتیما تنها نیستیم - پیترو آرتینوما تنها نیستیم - پیترو آرتینویکی از ما - فصل دوم - قسمت چهارم: زنی در قابیکی از ما - فصل دوم - قسمت چهارم: زنی در قاب"آویشن" از راه می‌رسد"آویشن" از راه می‌رسدنمایش افراد ترنس در رسانه‌هانمایش افراد ترنس در رسانه‌هادوجنسگرایان هم بخشی از ال‌جی‌بی‌تی‌ها هستنددوجنسگرایان هم بخشی از ال‌جی‌بی‌تی‌ها هستندبرنامه‌های اسپانسری کانادا برای پناهندگان دگرباشبرنامه‌های اسپانسری کانادا برای پناهندگان دگرباشمعرفی کتاب: درک دوجنسگراییمعرفی کتاب: درک دوجنسگراییدوجنسگراییدوجنسگراییدوجنسگرا یک ساله شددوجنسگرا یک ساله شدگفت و گو با دزیره اخوان، کارگردان و بازیگر «رفتار درخور»گفت و گو با دزیره اخوان، کارگردان و بازیگر «رفتار درخور»وضعیت پناهندگان دگرباش در اسپانیاوضعیت پناهندگان دگرباش در اسپانیادو جنس کافی نیست: زن، مرد، میان‌جنسیدو جنس کافی نیست: زن، مرد، میان‌جنسیاصطلاحات و تعاریف دگرباش و رنگین‌کمانیاصطلاحات و تعاریف دگرباش و رنگین‌کمانیسخنرانی سوده راد در اولین نشست جانبی سازمان ایلگا درباره حقوق دوجنسگرایان در سازمان مللسخنرانی سوده راد در اولین نشست جانبی سازمان ایلگا درباره حقوق دوجنسگرایان در سازمان مللاقلیت در اقلیتاقلیت در اقلیتآشکارسازی یا هفت خوان رستمآشکارسازی یا هفت خوان رستم⁨چه طور درباره مسائل افراد ترنس صحبت کنیم؟⁨چه طور درباره مسائل افراد ترنس صحبت کنیم؟می‌خواهید با یک فرد ترنس رابطه جنسی برقرار کنید؟ این راهنما برای شماستمی‌خواهید با یک فرد ترنس رابطه جنسی برقرار کنید؟ این راهنما برای شماستما تنها نیستیم - کیت براونما تنها نیستیم - کیت براونیکی از ما - قسمت چهاردهم: آواریکی از ما - قسمت چهاردهم: آواردوجنسگراهراسی و نیاز به آگاهی رسانی - رادیو زمانهدوجنسگراهراسی و نیاز به آگاهی رسانی - رادیو زمانهچی بگیم و چی نگیم؟چی بگیم و چی نگیم؟چطور کوئیر بودن دوجنس‌گرایی را محو کردچطور کوئیر بودن دوجنس‌گرایی را محو کردمجله کائوس‌گ‌ل با عنوان دوجنسگرایی+ منتشر شدمجله کائوس‌گ‌ل با عنوان دوجنسگرایی+ منتشر شدهفته مشاهده‌پذیری هیچ‌جنسگرایی و هیچ‌جنسگرایان از راه رسید!هفته مشاهده‌پذیری هیچ‌جنسگرایی و هیچ‌جنسگرایان از راه رسید!معرفی کتاب : معنویت پذیرنده دوجنسگرایی؛ دوجنسگرایان مومنمعرفی کتاب : معنویت پذیرنده دوجنسگرایی؛ دوجنسگرایان مومنروایت های ما :‌ ماندگارروایت های ما :‌ ماندگارسکس چیست و رابطه جنسی درست چه ویژگی‌هایی دارد؟سکس چیست و رابطه جنسی درست چه ویژگی‌هایی دارد؟۲۵ نوامبر :‌ خشونت علیه زنان دوجنسگرا۲۵ نوامبر :‌ خشونت علیه زنان دوجنسگرامن سارا، ۱۸ ساله و دوجنسگرا‎من سارا، ۱۸ ساله و دوجنسگرا‎آشکارسازی به عنوان یک دوجنسگراآشکارسازی به عنوان یک دوجنسگراجنبش جهانی دوجنس‌گرا با کلیشه‌ها می‌جنگد و به دنبال مشاهده‌پذیری استجنبش جهانی دوجنس‌گرا با کلیشه‌ها می‌جنگد و به دنبال مشاهده‌پذیری استطرح‌هایی از «Paws of Pride » برای ماه افزایش آگاهی درمورد دوجنسگراهاطرح‌هایی از «Paws of Pride » برای ماه افزایش آگاهی درمورد دوجنسگراهامعرفی کتاب «پویایی زندگی مردان دوجنس‌گرا: چشم اندازهای پژوهش اجتماعی»معرفی کتاب «پویایی زندگی مردان دوجنس‌گرا: چشم اندازهای پژوهش اجتماعی»آگاهی رسانی درباره افراد میان‌جنسی/اینترسکسآگاهی رسانی درباره افراد میان‌جنسی/اینترسکسمعرفی چند شبکه‌ حمایتی برای زنان دوجنس‌گرامعرفی چند شبکه‌ حمایتی برای زنان دوجنس‌گرامن دوجنسگرا هستممن دوجنسگرا هستمخودکشی در جامعه رنگین‌کمانی بعد از مهاجرتخودکشی در جامعه رنگین‌کمانی بعد از مهاجرتیکی از ما – قسمت سوم : خواستگارییکی از ما – قسمت سوم : خواستگاریIDAHOTB روز جهانی مبارزه با دگرباش‌هراسی و دگرباش‌ستیزیIDAHOTB روز جهانی مبارزه با دگرباش‌هراسی و دگرباش‌ستیزییکی از ما - قسمت دهم: نقطه امنیکی از ما - قسمت دهم: نقطه امنعلیرضا امیرقاسمی: دوجنسگرایی بیماریستعلیرضا امیرقاسمی: دوجنسگرایی بیماریستدزیره اخوان کیست؟دزیره اخوان کیست؟چگونه از دوجنسگرایان و همه جنسگرایان حمایت کنیم؟چگونه از دوجنسگرایان و همه جنسگرایان حمایت کنیم؟یکی از ما - قسمت یازدهم: باران‌های موسمییکی از ما - قسمت یازدهم: باران‌های موسمیدور دنیا: زنده باد تیم دوجنس‌گرا!؛دور دنیا: زنده باد تیم دوجنس‌گرا!؛یکی از ما - فصل دوم - قسمت سوم: لبه تیغیکی از ما - فصل دوم - قسمت سوم: لبه تیغفعالان دوجنسگرا در سالی که گذشتفعالان دوجنسگرا در سالی که گذشتیکی از ما - قسمت نهم: هیسیکی از ما - قسمت نهم: هیساول مهرماه، روز جهانی مشاهده‌پذیری دوجنسگراییاول مهرماه، روز جهانی مشاهده‌پذیری دوجنسگراییکوییر چیست؟کوییر چیست؟وبلاگ گروه تاریخ دوجنسگراییوبلاگ گروه تاریخ دوجنسگراییکنار هم می‌ایستیم و برای احقاق حقوقمان قدم بر می‌داریمکنار هم می‌ایستیم و برای احقاق حقوقمان قدم بر می‌داریمگروه موسیقی تتو و دوجنسگراییگروه موسیقی تتو و دوجنسگراییمعرفی فیلم : رفتار درخورمعرفی فیلم : رفتار درخوربازتولید دوجنسگراستیزی در قالب دفاع از همجنسگرایانبازتولید دوجنسگراستیزی در قالب دفاع از همجنسگرایانسیالیت جنسی: کوئیر، دگرجنسگرا و هر چیز دیگری که احساس می‌کنیدسیالیت جنسی: کوئیر، دگرجنسگرا و هر چیز دیگری که احساس می‌کنیدواژه نامهواژه نامهلایه برداری از برچسب‌ها: روابط چندمهری یا پلی‌امری‌لایه برداری از برچسب‌ها: روابط چندمهری یا پلی‌امری‌۱۰۰ نکته‌ برای حامی بهتری برای افرادی با جنسیت غیردوگانه بودن۱۰۰ نکته‌ برای حامی بهتری برای افرادی با جنسیت غیردوگانه بودنیکی از ما - قسمت اول: جیره‌بندییکی از ما - قسمت اول: جیره‌بندی«من اولین فرد دوجنس‌گرایی بودم که درخواست پناهندگی‌ام در آمریکا پذیرفته شد»«من اولین فرد دوجنس‌گرایی بودم که درخواست پناهندگی‌ام در آمریکا پذیرفته شد»روز افتخار همه‌جنسگرایانروز افتخار همه‌جنسگرایانعشق آزاد: رهایی نهاییعشق آزاد: رهایی نهاییاولین تارنمای فارسی زبان برای حقوق دوجنسگرایاناولین تارنمای فارسی زبان برای حقوق دوجنسگرایاناعتراض دوجنسگرایان و دگرباشان جنسی آمریکا به دوجنسگراستیزی رسانه‌هااعتراض دوجنسگرایان و دگرباشان جنسی آمریکا به دوجنسگراستیزی رسانه‌هااکثر زن‌ها هرگز دگرجنس‌گرا نیستند؛ آنها یا هم‌جنس‌گرا هستند یا دوجنس‌گرااکثر زن‌ها هرگز دگرجنس‌گرا نیستند؛ آنها یا هم‌جنس‌گرا هستند یا دوجنس‌گراقتل یک زن دوجنسگرا و مادرش در آمریکاقتل یک زن دوجنسگرا و مادرش در آمریکادلایل تبعیض همجنس‌گرایان علیه دوجنس‌گرایاندلایل تبعیض همجنس‌گرایان علیه دوجنس‌گرایانافزایش نرخ دوجنسگرایی و رابطه با هم‌جنس، بویژه در میان زنانافزایش نرخ دوجنسگرایی و رابطه با هم‌جنس، بویژه در میان زنانروز جهانی حقوق بشرروز جهانی حقوق بشریکی از ما - قسمت پانزدهم: گرم اما تلخیکی از ما - قسمت پانزدهم: گرم اما تلخترامپ چگونه از «آزادی مذهبی» برای حمله به حقوق LGBT استفاده می‌کندترامپ چگونه از «آزادی مذهبی» برای حمله به حقوق LGBT استفاده می‌کندپیام سازمان ایلگای اروپا به مناسبت روز جهانی مهاجرانپیام سازمان ایلگای اروپا به مناسبت روز جهانی مهاجراناولین پیش‌کنفرانس دوجنسگرایی در ایلگا آسیااولین پیش‌کنفرانس دوجنسگرایی در ایلگا آسیاسلامت روانی زنان دوجنسگراسلامت روانی زنان دوجنسگرا«رخدادهای مجازی ماه افتخار»«رخدادهای مجازی ماه افتخار»دوجنس‌گرایان، جنبش زنان و جنبش دگرباشان جنسی ایراندوجنس‌گرایان، جنبش زنان و جنبش دگرباشان جنسی ایرانروز مشاهده‌ پذیری لزبین‌هاروز مشاهده‌ پذیری لزبین‌هاما تنها نیستیم : تاراما دو لمپیکاما تنها نیستیم : تاراما دو لمپیکاال.جی.بی.تی ایران «بی» نداردال.جی.بی.تی ایران «بی» نداردآیا همه باید میل جنسی و عاطفی داشته باشند؟آیا همه باید میل جنسی و عاطفی داشته باشند؟مجله چراغ:‌ مصاحبه با سیما، دوجنسگرای ایرانیمجله چراغ:‌ مصاحبه با سیما، دوجنسگرای ایرانیمردانگی در مردان ترنسمردانگی در مردان ترنسدوجنسگراهراسی و همه جنسگرا ستیزی چیست؟دوجنسگراهراسی و همه جنسگرا ستیزی چیست؟وقتی شما یک پناهنده دوجنس‌گرا هستید، چه بر سرتان می‌آید؟وقتی شما یک پناهنده دوجنس‌گرا هستید، چه بر سرتان می‌آید؟غیبت شخصیت های دوجنسگرا در کتاب های کودکان و نوجوانانغیبت شخصیت های دوجنسگرا در کتاب های کودکان و نوجوانانکریسمس رنگین کمانی‌کریسمس رنگین کمانی‌یکی از ما - قسمت دوم : ازدواجیکی از ما - قسمت دوم : ازدواجروز مقابله با دگرباش‌هراسی و دگرباش‌ستیزی همراه درگ کویین ایرانی Beardney Spearsروز مقابله با دگرباش‌هراسی و دگرباش‌ستیزی همراه درگ کویین ایرانی Beardney Spearsزمینه‌های مشترک زنان دوجنسگرا در ایرانزمینه‌های مشترک زنان دوجنسگرا در ایرانراه‌های محافظت از خودمان در قرنطینهراه‌های محافظت از خودمان در قرنطینهمعرفی  اتحاد دوجنسگرایان ویکتوریا - استرالیامعرفی اتحاد دوجنسگرایان ویکتوریا - استرالیاما تنها نیستیم - کیرستن سینماما تنها نیستیم - کیرستن سینمافرهنگ دوجنسگرایی در توییتر چگونه ساخته می‌شود و شکل می‌گیردفرهنگ دوجنسگرایی در توییتر چگونه ساخته می‌شود و شکل می‌گیرددوجنسگرایان و ارولاندودوجنسگرایان و ارولاندوپناهجویان دگرباش به دلیل فرمان مهاجرتی ترامپ در ترکیه گیر افتاده‌اندپناهجویان دگرباش به دلیل فرمان مهاجرتی ترامپ در ترکیه گیر افتاده‌اندما تنها نیستیمما تنها نیستیمپناهجویان دگرباش جنسی؛ فراموش شده در ترکیهپناهجویان دگرباش جنسی؛ فراموش شده در ترکیهشاهین شهابلو عکاس ایرانی به دلیل ابتلا به کرونا درگذشتشاهین شهابلو عکاس ایرانی به دلیل ابتلا به کرونا درگذشتمعرفی کتاب «راهنمای دوجنس‌گرا برای حضور در جهان»معرفی کتاب «راهنمای دوجنس‌گرا برای حضور در جهان»دوجنس گرائی و گفتمان دگرجنسگرامحوردوجنس گرائی و گفتمان دگرجنسگرامحورروایت های ما : سیامکروایت های ما : سیامکنشریه دوجنسگرایینشریه دوجنسگراییمرکز منابع دوجنس‌گراییمرکز منابع دوجنس‌گرایییکی از ما - فصل دوم، قسمت دوم: شالیکی از ما - فصل دوم، قسمت دوم: شالکرونا و پناهجویان ایرانی دگرباش در ترکیهکرونا و پناهجویان ایرانی دگرباش در ترکیهبررسی کتاب «نظریه کوییر و دوجنسگرایی»بررسی کتاب «نظریه کوییر و دوجنسگرایی»بررسی مفهوم دوجنسگراییبررسی مفهوم دوجنسگراییسریال The L Word کلمهٔ لام‌دار یا کلمهٔ اِلسریال The L Word کلمهٔ لام‌دار یا کلمهٔ اِلیکی از ما - قسمت چهارم :‌ آخر بازییکی از ما - قسمت چهارم :‌ آخر بازیتاکید بر  تنوع گرایش‌های جنسی و هویت‌های جنسیتی در سمینار  سالانه تشکل‌های زنان و زنان دگر-همجنسگرای ایرانی در آلمانتاکید بر تنوع گرایش‌های جنسی و هویت‌های جنسیتی در سمینار سالانه تشکل‌های زنان و زنان دگر-همجنسگرای ایرانی در آلمانسوال هایی که نباید پرسید!سوال هایی که نباید پرسید!یکی از ما - قسمت سیزدهم: بازی‌های تکرارییکی از ما - قسمت سیزدهم: بازی‌های تکراری»ما تنها نیستیم «فریدا کالو»ما تنها نیستیم «فریدا کالوآرشیو دوجنسگراییآرشیو دوجنسگراییزنان دوجنسگرا در حاشیهزنان دوجنسگرا در حاشیهاشتباهاتی که نباید مرتکب‌ شداشتباهاتی که نباید مرتکب‌ شدهمجنس‌گرایی و دوجنس گرایی − مفهوم شناسی، تطبیق، عالمان سنتی، و روشنفکران مسلمانهمجنس‌گرایی و دوجنس گرایی − مفهوم شناسی، تطبیق، عالمان سنتی، و روشنفکران مسلماندگرجنسگراهنجاری چیست؟ و چطور در فمنیسم شما بروز پیدا می‌کند؟دگرجنسگراهنجاری چیست؟ و چطور در فمنیسم شما بروز پیدا می‌کند؟یکی از ما - فصل دوم - قسمت اول: اعتراضیکی از ما - فصل دوم - قسمت اول: اعتراضماه مشاهده‌پذیری دوجنسگرایی+ماه مشاهده‌پذیری دوجنسگرایی+یکی از ما - قسمت ششم: ما نباید بمیریمیکی از ما - قسمت ششم: ما نباید بمیریم"  South of Nowhere "جنوب ناکجاآباد"  South of Nowhere "جنوب ناکجاآبادغیرهمجنس‌گرایان هم با همجنس خود ازدواج می‌کنندغیرهمجنس‌گرایان هم با همجنس خود ازدواج می‌کنندروز جهانی حقوق بشر و دوجنسگرایانروز جهانی حقوق بشر و دوجنسگرایانجنبش کارگری و جنبش حقوق دگرباشان و رنگین‌کمانی‌ها چگونه با یک‌دیگر همکاری می‌کنند؟جنبش کارگری و جنبش حقوق دگرباشان و رنگین‌کمانی‌ها چگونه با یک‌دیگر همکاری می‌کنند؟گپی با درگ کویین ایرانی، «ماهریل اوهارا»گپی با درگ کویین ایرانی، «ماهریل اوهارا»آویشن، طعم‌دهنده سالم زندگی جنسیآویشن، طعم‌دهنده سالم زندگی جنسییکی از ما - قسمت پنجم: نور ملایمیکی از ما - قسمت پنجم: نور ملایممعرفی دو منبع اطلاع‌رسانی : مجله‌ دوجنسگرا و تارنمای دوجنسگراییمعرفی دو منبع اطلاع‌رسانی : مجله‌ دوجنسگرا و تارنمای دوجنسگراییآیا من دوجنس گرا یا همه جنس گرا هستم؟آیا من دوجنس گرا یا همه جنس گرا هستم؟آغاز به کار "دوجنسگرا"آغاز به کار "دوجنسگرا"بازتولید خشونت در گروه‌های به حاشیه رانده شدهبازتولید خشونت در گروه‌های به حاشیه رانده شدهپرسش و پاسخ به مناسبت هفته مشاهده‌پذیری دوجنسگرایانپرسش و پاسخ به مناسبت هفته مشاهده‌پذیری دوجنسگرایاندوجنسگرایی همیشه هنجارها را به چالش کشیده است، حتی در دنیای کوییردوجنسگرایی همیشه هنجارها را به چالش کشیده است، حتی در دنیای کوییریکی از ما - قسمت شانزدهم: کوله پشتییکی از ما - قسمت شانزدهم: کوله پشتییکی از ما - فصل دوم - قسمت پنجم: هفت سین رنگین‌کمانیکی از ما - فصل دوم - قسمت پنجم: هفت سین رنگین‌کمانAround the World: Iran and Bisexual ActivismAround the World: Iran and Bisexual Activismداستان‌های غیرقابل روایت دوجنس‌گراییداستان‌های غیرقابل روایت دوجنس‌گراییانتقاد از تبعیض علیه پناهجویان دوجنسگرا در فستیوال رنگین کمانی استکهلمانتقاد از تبعیض علیه پناهجویان دوجنسگرا در فستیوال رنگین کمانی استکهلمبیانیه ایلگای اروپا در محکومیت حمله‌های اخیر دولت ترکیه علیه دگرباشان این کشوربیانیه ایلگای اروپا در محکومیت حمله‌های اخیر دولت ترکیه علیه دگرباشان این کشور+فرهنگ ناموسی و خشونت علیه دوجنسگرایان+فرهنگ ناموسی و خشونت علیه دوجنسگرایانراهنمای نوشتن گزارش درباره اجتماع دوجنس‌گرایانراهنمای نوشتن گزارش درباره اجتماع دوجنس‌گرایاننقد و بررسی مدل رشد هویت دوجنس‌گرانقد و بررسی مدل رشد هویت دوجنس‌گرامعرفی رمان:‌ دوست پسرها با دوست دخترهامعرفی رمان:‌ دوست پسرها با دوست دخترهامرد دوجنسگرای اهل برونئی علیه قانون مجازات جدید این کشور صحبت می‌کندمرد دوجنسگرای اهل برونئی علیه قانون مجازات جدید این کشور صحبت می‌کندکنفرانس دوجنس‌گرایان بریتانیا BiConکنفرانس دوجنس‌گرایان بریتانیا BiConمعرفی کتاب:  دوجنس‌گرایی و چالش سیاست لزبینی، رابطه جنسی، صداقت و انقلابمعرفی کتاب: دوجنس‌گرایی و چالش سیاست لزبینی، رابطه جنسی، صداقت و انقلابدوجنسگراها و آشکارسازی دیرتر و سخت‌تردوجنسگراها و آشکارسازی دیرتر و سخت‌ترمی‌خواهم دست از پنهان کردن هویتم بکشممی‌خواهم دست از پنهان کردن هویتم بکشمآیا افراد ترنس از دنیای دوست‌یابی حذف شده‌اند؟آیا افراد ترنس از دنیای دوست‌یابی حذف شده‌اند؟یکی از ما - قسمت هفتم: قایق مایکی از ما - قسمت هفتم: قایق ماگرایش جنسی من چیه؟گرایش جنسی من چیه؟شرایط پناهندگان دگرباش در آلمان و ترکیهشرایط پناهندگان دگرباش در آلمان و ترکیهرابطه با مردان دوجنسگرا برای زنان چگونه است؟رابطه با مردان دوجنسگرا برای زنان چگونه است؟جیمی ویلدمن: فردی با هویت غیردوگانهجیمی ویلدمن: فردی با هویت غیردوگانهمبارکه؛ دختره یا پسره؟ میان‌جنسیه!مبارکه؛ دختره یا پسره؟ میان‌جنسیه!روز مشاهده‌پذیری افراد ترنسروز مشاهده‌پذیری افراد ترنسهشت چیزی که فقط اگر میان‌جنسی به‌دنیا آمده باشید، می‌دانیدهشت چیزی که فقط اگر میان‌جنسی به‌دنیا آمده باشید، می‌دانیدقبل از پناهجویی نمی‌دانستم دوجنسگرا هستمقبل از پناهجویی نمی‌دانستم دوجنسگرا هستمیکی از ما – قسمت هشتم: خواب و بیداریکی از ما – قسمت هشتم: خواب و بیدارمعرفی انجمن فرانسوی  بی‌کوز Bi'Causeمعرفی انجمن فرانسوی بی‌کوز Bi'Cause۲۳ سپتامبر روز مشاهده‌پذیری دوجنس‌گرایان۲۳ سپتامبر روز مشاهده‌پذیری دوجنس‌گرایانموانع حضور دگرباشان و رنگین‌کمانی‌ها در سازمان‌های سیاسی-اجتماعیموانع حضور دگرباشان و رنگین‌کمانی‌ها در سازمان‌های سیاسی-اجتماعیراهنمای پژوهش و نگارش با احترام به حقوق دوجنسگرایانراهنمای پژوهش و نگارش با احترام به حقوق دوجنسگرایانروز والدین ترنسروز والدین ترنسزندگی یک پناه‌جوی دوجنس‌گرا در ترکیهزندگی یک پناه‌جوی دوجنس‌گرا در ترکیهمانیفست دوجنس‌گرایی+: حامی دوستان دوجنس‌گرا، همه­‌جنس‌­گرا و کوییر خود باشید!مانیفست دوجنس‌گرایی+: حامی دوستان دوجنس‌گرا، همه­‌جنس‌­گرا و کوییر خود باشید!محو دوجنسگرایی در  «نارنجی مد جدید است»محو دوجنسگرایی در «نارنجی مد جدید است»روایت‌‌های هیچ‌جنسگراهای ایرانیروایت‌‌های هیچ‌جنسگراهای ایرانیصدای دوجنسگراصدای دوجنسگرارشد باور به سیالیت گرایش جنسی و رد تک‌جنس‌گرایی در میان جوانانرشد باور به سیالیت گرایش جنسی و رد تک‌جنس‌گرایی در میان جواناندگرباشی جنسی در پیشگاه فقه، قانون و جامعه‌ی ایراندگرباشی جنسی در پیشگاه فقه، قانون و جامعه‌ی ایرانروایت‌های ما : از عشق ممنوعه تا خودم در آینهروایت‌های ما : از عشق ممنوعه تا خودم در آینهبه تصورات اشتباه درباره نقش دوجنسگرایان در انتقال ایدز پایان دهیمبه تصورات اشتباه درباره نقش دوجنسگرایان در انتقال ایدز پایان دهیمبه رسمیت بشناس: صدای مردان دوجنس‌گرابه رسمیت بشناس: صدای مردان دوجنس‌گراخبرنامه گویا :‌دوجنس‌گرایان ایرانی و حق و حقوق قانونی‌خبرنامه گویا :‌دوجنس‌گرایان ایرانی و حق و حقوق قانونی‌تحقیقات CBC: سوال نهاد حمایتی حقوقی در مورد شباهت‌های موارد پناهجویی براساس گرایش جنسیتحقیقات CBC: سوال نهاد حمایتی حقوقی در مورد شباهت‌های موارد پناهجویی براساس گرایش جنسیطیف هویت‌های جنسیتی غیردوگانهطیف هویت‌های جنسیتی غیردوگانهموافقت دولت بریتانیا پس از سه سال با درخواست پناهندگی اوراشیا ادواردز، دوجنسگرای جاماییکاییموافقت دولت بریتانیا پس از سه سال با درخواست پناهندگی اوراشیا ادواردز، دوجنسگرای جاماییکاییهویت جنسیتی غیردوگانه (نان‌باینری) و کلیشه‌های جنسیتیهویت جنسیتی غیردوگانه (نان‌باینری) و کلیشه‌های جنسیتیکوییرپارتی با زینبکوییرپارتی با زینبچرا و چگونه درباره سکس صحبت کنیم؟چرا و چگونه درباره سکس صحبت کنیم؟معنی لغت «دوجنسگرا» در لغتنامه  Merriam-Webster تغییر کردمعنی لغت «دوجنسگرا» در لغتنامه Merriam-Webster تغییر کردسرویس فارسی بی‌بی‌سی متهم به هموفوبیا و دگرباش‌هراسی شدسرویس فارسی بی‌بی‌سی متهم به هموفوبیا و دگرباش‌هراسی شدروایت های ما : زینبروایت های ما : زینبگشودگی یا ناگشودگی منابع اسلام شیعی در مواجهه با همجنس خواهی از منظر محققان شیعهگشودگی یا ناگشودگی منابع اسلام شیعی در مواجهه با همجنس خواهی از منظر محققان شیعهمحو دوجنسگرایی،‌  در سریال گلی Gleeمحو دوجنسگرایی،‌ در سریال گلی Gleeروز آگاهی‌رسانی درباره افراد میان‌جنسیروز آگاهی‌رسانی درباره افراد میان‌جنسیفایده گرایی، دگرجنسگرامحوری و پورن دگرباشانفایده گرایی، دگرجنسگرامحوری و پورن دگرباشانیکی از ما - فصل دوم - قسمت ششم: فصل پروازیکی از ما - فصل دوم - قسمت ششم: فصل پروازالفبای رنگین‌کمانیالفبای رنگین‌کمانی