بیانیه ایلگای اروپا در محکومیت حمله‌های اخیر دولت ترکیه علیه دگرباشان این ترکیه

«ما از ترکیه می‌خواهیم که به حقوق دگرباشان و رنگین‌کمانی‌ها احترام بگذارد. حقوق پایه‌ای این گروه را همانطور که در قانون اساسی در ماده قانون ۱۰ قید شده و توسط ساختار معاهده‌های حقوق بشر تصویب شده، بدون تعصب برآورده کند.»

ایلگای اروپا در بیانیه‌ای حمله‌های اخیر و سخنرانی‌های نفرت پراکن دولت ترکیه علیه دگرباشان و رنگین‌کمانی‌ها را محکوم کرده است. ایلگای اروپا بخش اروپایی اتحادیه بین‌الملی همجنسگرایان زن، همجنسگرایان مرد، دوجنسگرایان، افراد ترنس و بیناجنسی است که هدف آن  ترویج و حمایت از حقوق افراد دگرباش و رنگین‌کمانی در سطح اروپاست. 

این بیانیه در پی آن صادر شد که رئیس سازمان امور دینی ترکیه دگرباشان  و رنگین‌کمانی‌ها و افراد دارای اچ‌آی‌وی مثبت را علت شیوع بیماری دانست. این اظهارات مورد اعتراض برخی سازمان‌های حقوق بشر و کانون‌های وکلا قرار گرفت اما رئیس جمهور ترکیه و دیگر مقامات از این اظهارات حمایت کردند. دادستان عمومی آنکارا نیز این کانون‌های وکلا را به «توهین به ارزشهای دینی بعضی از افراد جامعه» متهم کرد.

ترکیه یکی از کشورهایی است که میزبان پناه‌جویان دگرباش و رنگین‌کمانی است  و این اتفاقات و رفتارهای نفرت‌‌آمیز و خشونت‌آمیز زندگی آن‌ها را نیز تحت شعاع قرار داده است. پناه‌جوبان ایرانی، لبنانی، عراقی، افغانستانی،… با آرزوی رسیدن به مکانی امن سال‌ها در ترکیه منتظر می‌مانند و در این دوره انتظار، بسیاری از حقوق شهروندی به آن‌ها تعلق نمی‌گیرد و مورد تبعیض شدیدی قرار دارند.

در این بیانیه‌ آمده است:

«ما سازمان‌های حقوق بشری امضا کننده این بیانیه نگران افزایش سخنان نفرت‌انگیز ضد دگرباش از سوی نمایندگان نهادهای عالی مذهبی و سیاسی در ترکیه هستیم. سخنانی که در هفته‌های گذشته شاهد آن بوده‌ایم. جامعه دگرباش و رنگین‌کمانی ترکیه از سال ۲۰۱۷ تاکنون شاهد حملات و ممنوعیت‌های پی‌در‌پی توسط مقامات این کشور بوده. اظهارات رئیس امور مذهبی که توسط رئیس جمهور رجب طیب اردوغان هم تأیید شد یکی دیگر از حملات نهادهای دولتی علیه دگرباشان و رنگین‌کمانی‌ها ترکیه است که بیش از پیش کار مدافعان حقوق دگرباشان و رنگین‌کمانی‌ها را سخت‌تر می‌کند.

استفاده دولت ترکیه از شرایط پاندمی ویروس کرونا برای تضعیف حقوق گروه‌های به حاشیه رانده‌شده در جامعه به طور خاص باعث نگرانی است. برانگیختن نفرت می‌تواند نابرابری‌های موجود را تشدید کرده و زمینه اعمال تبعیض در خدمات بهداشتی، استخدام و خدمات حیاتی دیگر در این شرایط بحرانی را فراهم کند. این اتفاق همچنین می‌تواند منجر به بازداشت‌های خودسرانه،‌ بدرفتاری،‌ شکنجه و نظارت‌های شدید توسط مقامات اجرای قانون شود. دولت ترکیه موظف است از همه در برابر جرم ناشی از نفرت و تبعیض محافظت کند و نباید بخشی از اظهاراتی باشد که می‌تواند مشوق جرم ناشی از نفرت باشد و گروه اقلیتی،‌ از جمله دگرباشان و رنگین‌کمانی‌ها را مورد هدف قرار دهد. دولت ترکیه باید اطمینان حاصل کند که همه نمایندگان این کشور از اظهاراتی که باعث ایجاد شرم برای افراد همجنسگرا،‌ دوجنسگرا،‌ ترنس، میان‌جنسی و افراد مبتلا به اچ‌آی‌وی می‌شود و آنها را در معرض خطر آزار و اذیت قرار می‌دهد،‌خودداری کنند. 

مدافعین حقوق بشر نباید به خاطر بیان اظهاراتشان درباره سخنان دگرباش‌هراسانه از سوی مقامات دولتی مجازات شوند و بنابراین پیگیری قانونی علیه افرادی که به مخالفت با این اظهارات برخاسته‌اند مثل کانون وکلای آنکارا و دیاربکر باید درجا متوقف شود.»

علی ارباش، رئیس سازمان امور دینی ترکیه در خطبه خود در روز ۲۴ آوریل، ۶ اردیبهشت‌ماه آخرین جمعه پیش از شروع ماه رمضان، دگرباشان  و رنگین‌کمانی‌ها و افراد دارای اچ‌آی‌وی مثبت را علت شیوع بیماری دانست. او در خطبه خود گفته: « رابطه جنسی خارج از ازدواج در دین اسلام حرام است. سالانه هزاران نفر به دلیل این عمل حرام به اچ‌آی‌وی مبتلا می‌شوند.» رئیس جمهور رجب طیب اردوغان در یک سخنرانی عمومی گفته‌های علی ارباش را تایید کرد و اظهار داشت مخالفت با پیشرو دیانت به مثابه مخالفت و حمله به دولت است. در روزهای بعد چندین نفر از دیگر مقامات هم به صورت عمومی به حمایت از علی ارباش پرداختند. روز ۲۷ آوریل شعبه انجمن حقوق بشر (İnsan Hakları Derneği) در آنکارا شکایتی کیفری علیه علی ارباش به منظور «جلوگیری از جرم ناشی از نفرت، تبعیض و نابرابری جنسیتی» مطرح کرد.

کانون وکلای استانهای آنکارا،‌ استانبول، ازمیر و دیاربکر هم با این باور که افزایش قدرت مراسم مبتنی بر ارزش‌های ایمانی می‌توانند در تحریک علنی نفرت و تبعیض علیه گروه‌های در اقلیت تأثیر داشته باشند،‌ به انجمن حقوق بشر پیوستند. پس از آن دادستان عمومی آنکارا تحقیقاتی را علیه کانون وکلای آنکارا و دیاربکر بر اساس «توهین به ارزشهای دینی بعضی از افراد جامعه» آغاز کرد. همچنین رجب طیب اردوغان اظهار داشت «حمله به رئیس امور دینی حمله به دولت است» حملات اینچنینی به دگرباشان و رنگین‌کمانی‌ها تهدیدی جدی برای حقوق اساسی همه در ترکیه است.